کولرهای گازی جزو تجهیزات ساختمانی با مصرف انرژی بالا محسوب میشوند و عدم دقت در انتخاب کابل برق مناسب برای کولر گازی، میتواند پیامدهای ناخوشایندی مانند گرم شدن بیش از حد کابل، افزایش ریسک آتشسوزی و تحمیل بار اضافی و خرابی دستگاه را به دنبال داشته باشد.
در این نوشتار قصد داریم درباره مراحل انتخاب کابل برق برای کولر گازی، کابلهای رایج، سایز مناسب کابل و انتخاب بهترین کابل برای کولر گازی صحبت کنیم.
مراحل انتخاب کابل برق برای کولر گازی
تنوع کولرهای گازی و عواملی مانند محل نصب یونیت داخلی، مسافت سیمکشی مورد نیاز و محدودیتهای فنی ساختمان در فرایند انتخاب کابل برق برای کولر گازی موثر است. این فرایند شامل سه گام کلیدی است:
- تعیین میزان ظرفیت سرمایشی (BTU) دستگاه
- برآورد جریان الکتریکی (آمپراژ) مصرفی کولر گازی بر اساس ظرفیت سرمایشی آن
- انتخاب قطر مناسب کابل با در نظر گرفتن جریان مصرفی و ملاحظات فنی محل نصب
گام اول: محاسبه ظرفیت سرمایشی دستگاه (BTU)
ظرفیت خنککنندگی کولرهای گازی با واحد BTU سنجیده میشود. برای تبدیل وات به BTU میتوانید از یک فرمول رایج استفاده کنید؛ عدد وات کولر گازی را بر عدد ۳٫۵ تقسیم کرده و در عدد ۱۲ ضرب کنید، مقدار ظرفیت سرمایش اسپلیت بر اساس BTU محاسبه میشود.
گام دوم: برآورد جریان کشی کولر گازی
برای انتخاب انواع کابل برق از جمله سیم و کابل آلفا، باید حداکثر جریان الکتریکی مصرفی دستگاه را در نظر بگیرید. با فرض اینکه سیستم اسپلیت با نهایت توان خود کار میکند، میتوان مقدار BTU محاسبه شده را بر عدد ثابت ۲۰۰۰ تقسیم کرد تا جریان کشی در حالت حداکثر ظرفیت برآورد شود.
گام سوم: تعیین سایز کابل مناسب
پس از محاسبه جریان مصرفی عادی، میتوانید با استفاده از جداول استاندارد ظرفیت کابلها، اندازه اولیه کابل مورد نیاز را انتخاب کنید اما برای اطمینان کامل، توجه به چند عامل ضروری است:
- محاسبه جریان راهاندازی (استارت) کولر گازی
- طول مسیر سیمکشی مورد نیاز برای نصب اسپلیت
- شرایط آب و هوایی و محیطی
سیم و کابل افق البرز یک برند شناخته شده است که طیف گسترده ای از محصولات را مطابق با استانداردهای روز دنیا تولید می کند و شما میتوانید با ضریب اطمینان بالا این برند را برای کولر گازی خود انتخاب کنید.
کابلهای رایج برای کولر گازی بر اساس آمپر مصرفی و فاصله
بهطورکلی، سایز کابل بر اساس جریان مصرفی کولر (آمپر) و طول مسیر کابلکشی تعیین میشود. جدول (۱) رایجترین کابلهای پیشنهادی برای کولرهای گازی را بر اساس ظرفیت BTU و جریان تقریبی مصرفی آنها در فواصل مختلف نشان میدهد. توجه داشته باشید که این اعداد پیشنهادی و تقریبی بوده و در نهایت باید همیشه به پلاک مشخصات فنی دستگاه مراجعه شود.
جدول (۱): کابلهای پیشنهادی برای کولرهای گازی بر اساس ظرفیت BTU و جریان تقریبی مصرفی
| ظرفیت کولر گازی (BTU) | جریان مصرفی تقریبی (آمپر) | طول کابل تا ۱۵ متر | طول کابل ۱۵ تا ۲۰ متر | فیوز مینیاتوری پیشنهادی |
| تا ۱۲۰۰۰ (مثلاً ۹۰۰۰) | ۵ تا ۷ آمپر | ۲×۲.۵ یا ۳×۲.۵ | ۲×۴ یا ۳×۴ | ۱۶ آمپر |
| ۱۸۰۰۰ | ۸ تا ۱۲ آمپر | ۲×۲.۵ یا ۳×۲.۵ | ۲×۴ یا ۳×۴ | ۲۰ آمپر |
| ۲۴۰۰۰ | ۱۰ تا ۱۵ آمپر | ۲×۴ یا ۳×۴ | ۲×۶ یا ۳×۶ | ۲۵ آمپر |
| ۳۰۰۰۰ و ۳۲۰۰۰ | ۱۵ تا ۲۰ آمپر | ۲×۴ یا ۳×۴ | ۲×۶ یا ۳×۶ | ۲۵ یا ۳۲ آمپر |
| ۳۶۰۰۰ به بالا | ۲۰ آمپر و بیشتر | ۲×۶ یا ۳×۶ | ۲×۱۰ یا ۳×۱۰ | ۳۲ آمپر |
نکات مهم در مورد جدول:
- ۲ رشته: شامل فاز و نول (مناسب در صورت عدم وجود سیم ارت).
- ۳ رشته: شامل فاز، نول و ارت؛ استفاده از کابل سهرشتهای به دلیل ایمنی بالاتر توصیه میشود.
- جریان راهاندازی در لحظه اولیه معمولاً ۱.۵ تا ۲ برابر جریان مصرفی عادی است و کابل باید توان تحمل آن را داشته باشد.
- در مسافتهای کوتاه (تا حدود ۱۵ متر)، تمرکز اصلی بر جریان مصرفی است.
- در مسافتهای طولانی (بیش از ۱۵-۲۰ متر) با افزایش طول، مقاومت کابل افزایش یافته و منجر به افت ولتاژ میشود. این افت میتواند عملکرد کمپرسور را مختل کرده و به آن آسیب برساند.
سایز مناسب کابل برق برای انواع کولر گازی
راهنمای کلی برای تعیین سایز و سطح مقطع کابل برق مناسب کولر گازی بهصورت زیر است:
- برای دستگاههایی با ظرفیت سرمایشی تا ۱۸۰۰۰ BTU: توصیه میشود از کابل ۳×۲.۵ میلیمتر مربع استفاده شود. در شرایطی که امکان اتصال به سیم ارت میسر نباشد، کابل ۲×۲.۵ میلیمتر مربع نیز کفایت میکند.
- برای کولرهای گازی در بازه ظرفیت ۱۸۰۰۰ تا ۳۲۰۰۰ BTU: کابل مناسب برای تامین انرژی، مقطع ۳×۴ میلیمتر مربع است. در غیاب سیم ارت، میتوان از کابل ۲×۴ میلیمتر مربع استفاده کرد.
- برای کلیه سیستمهای تهویه مطبوع با توان خنککنندگی بالاتر از ۳۲۰۰۰ BTU: سیمکشی با کابل ۳×۶ میلیمتر مربع (در صورت وجود ارت) یا ۲×۶ میلیمتر مربع (در صورت عدم اتصال ارت) مطلوب و کافی خواهد بود.
راهنمای انتخاب بهترین کابل برای کولر گازی بر اساس سایز و قدرت
انتخاب کابل برق مناسب برای کولر گازی بر اساس ظرفیت سرمایشی (BTU) و سایز از داغ شدن سیم و آسیب به دستگاه جلوگیری میکند. جدول (۲) یک راهنمای جامع بر اساس ظرفیت کولر و شرایط کابلکشی استاندارد است.
جدول (۲): راهنمای انتخاب بهترین کابل برای کولر گازی بر اساس سایز و قدرت
| ظرفیت کولر گازی (BTU) | جریان مصرفی تقریبی (آمپر) | کابل پیشنهادی برای فواصل کوتاه (تا ۱۵ متر) | کابل پیشنهادی برای فواصل بلند (۲۰ متر و بیشتر) | فیوز مینیاتوری پیشنهادی (نوع C) |
| ۹۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ | ۵ تا ۷ آمپر | ۳×۲.۵ میلیمتر مربع | ۳×۴ میلیمتر مربع | ۱۶ آمپر |
| ۱۸۰۰۰ | ۸ تا ۱۲ آمپر | ۳×۲.۵ میلیمتر مربع | ۳×۴ میلیمتر مربع | ۲۰ آمپر |
| ۲۴۰۰۰ | ۱۰ تا ۱۵ آمپر | ۳×۴ میلیمتر مربع | ۳×۶ میلیمتر مربع | ۲۵ آمپر |
| ۳۰۰۰۰ تا ۳۲۰۰۰ | ۱۵ تا ۲۰ آمپر | ۳×۴ میلیمتر مربع | ۳×۶ میلیمتر مربع | ۲۵ تا ۳۲ آمپر |
| ۳۶۰۰۰ و بالاتر | ۲۰ آمپر و بیشتر | ۳×۶ میلیمتر مربع | ۳×۱۰ میلیمتر مربع | ۳۲ آمپر |
نکات مهم برای کابلکشی کولر گازی
کابلکشی صحیح و ایمن برای کولر گازی مستقیماً بر عملکرد، طول عمر دستگاه و ایمنی آن تأثیر میگذارد. مهمترین نکات فنی و ایمنی که باید هنگام کابلکشی کولر گازی مدنظر قرار دهید، بهصورت زیر هستند:
- به پلاک مشخصات فنی کولر گازی مراجعه کرده و مقدار حداکثر جریان مصرفی را به دست آورید. کابل باید بتواند این جریان را با ضریب اطمینان زیادی بالانس کند.
- کولرهای گازی در لحظه استارت، جریانی حدود ۱.۵ تا ۲ برابر جریان نامی خود میکشند و کابل باید برای تحمل این جریان لحظهای نیز مناسب باشد. انواع سیم و کابل دماوند در سایزهای مختلف دارای این ویژگی هستند.
- درصورتیکه فاصله یونیت خارجی تا تابلوی برق بیش از ۱۵ تا ۲۰ متر باشد، برای جبران افت ولتاژ (کاهش کیفیت برق)، باید یک نمره بالاتر از کابل پیشنهادی در نظر گرفته شود.
- رعایت استانداردهای ایمنی برای جلوگیری از حوادث مانند آتشسوزی ضروری است. اکیداً توصیه میشود از کابلهای سهرشتهای استفاده شود و سیم ارت به درستی به سیستم ارتینگ ساختمان متصل گردد. این کار خطر برقگرفتگی را به شدت کاهش میدهد.
- کابلهای برق باید در داخل داکتهای مناسب یا لولههای برق (خرطومی یا فلکسیبل) قرار گیرند تا از آسیبهای فیزیکی، رطوبت، و تابش مستقیم آفتاب محافظت شوند.
- از کابلهای مسی استاندارد و دارای تاییدیه با عایق مرغوب مانند انواع سیم و کابل سیمکات استفاده کنید.
- سعی کنید مسیر کابلکشی یکپارچه باشد و از اتصال و چسبزنیهای متعدد در طول مسیر خودداری شود، چون هر محل اتصال میتواند نقطهای برای افزایش مقاومت و تولید گرما باشد.
- برای مدار کولر گازی، باید از یک فیوز مینیاتوری با آمپری متناسب با جریان نامی دستگاه و کمی بالاتر (معمولاً ۱۶، ۲۰، یا ۲۵ آمپر) در تابلوی برق استفاده شود تا در زمان اضافه بار یا اتصال کوتاه، مدار را قطع کند.
- اگر کابلکشی در محیطهای با دمای بالا (مانند سقفهای شیروانی یا دیوارهای جنوبی در معرض آفتاب شدید) انجام شود، باید ضخامت کابل را افزایش دهید تا مقاومت حرارتی کابل کافی باشد.
معایب عدم استفاده از سیم و کابل مناسب
عدم استفاده از سیم و کابل مناسب برای کولر گازی، ریسکهای جدی و پرهزینهای را در پی دارد که هم ایمنی ساختمان را به خطر میاندازد و هم به خود دستگاه آسیب میرساند. انواع سیم و کابل آلوم کابل کاوه از بهترین کابلهای کولر گازی هستند اما مانند هر محصول دیگری معایب خاص خود را دارند که شامل موارد زیر هستند:
- کابلهای سایز کوچک نمیتوانند جریان بالای مورد نیاز کولر را تحمل کنند و این مقاومت باعث تولید گرمای زیاد میشود که میتواند روکش کابل را ذوب کرده و به عایق آسیب برساند.
- ذوب شدن عایق و روکش کابل در اثر گرمای شدید، میتواند منجر به اتصال کوتاه و در نهایت آتشسوزی در داخل دیوارها، داکتها یا تابلوی برق شود.
- اگر کابل بیش از حد گرم شود اما اتصال کوتاه رخ ندهد، فیوز ممکن است عمل نکند که در نتیجه کابل به تدریج آسیب میبیند و خطر آتشسوزی همچنان بالا میماند.
- وقتی کابلها بسیار نازک یا بلند باشند، بخشی از ولتاژ در طول مسیر کابلکشی از دست میرود. این افت ولتاژ باعث میشود برق کمتری به یونیت خارجی برسد.
- کمپرسور برای جبران این کمبود ولتاژ مجبور است جریان بیشتری بکشد. این اضافه بار مداوم، باعث داغ شدن بیش از حد کمپرسور شده و به مرور زمان آن را فرسوده میکند.
- نوسانات ولتاژ ناشی از کابلکشی ضعیف میتواند به بُرد اصلی و سایر قطعات حساس الکترونیکی کولر آسیب جدی و جبرانناپذیر وارد کند.
- در صورت استفاده از کابل نامناسب، ممکن است فیوز مینیاتوری یا کلید محافظ جان بهطور مکرر و بیدلیل قطع شود.
تفاوت کابل کولر گازی با کابل کولر آبی؟
تفاوت اصلی بین کابل کولر گازی و کابل کولر آبی در توان مصرفی بسیار متفاوت این دو دستگاه و سطح مقطع مورد نیاز کابل برای انتقال ایمن جریان الکتریکی است. کولرهای گازی توان مصرفی بسیار بالاتری نسبت به کولرهای آبی دارند و در لحظه استارت، جریانی به مراتب بالاتر (۱.۵ تا ۲ برابر جریان عادی) مصرف میکنند که کابل باید بتواند آن را تحمل کند.
کولرهای آبی تنها شامل یک موتور فن و یک پمپ آب کوچک هستند که مجموعاً مصرف بسیار کمتری دارند و کابلهای با سطح مقطع کوچکتر ی دارند اما کولرهای گازی به یک کابل اصلی ضخیم و مجزا از تابلوی برق تا یونیت خارجی نیاز دارند. فروشگاه سیم و کابل غفاری یکی از فروشگاههای معتبر و باسابقه در زمینه انواع سیم و کابل کولر گازی است. شما میتوانید محصول مورد نیاز خود را از سایت فروشگاه سفارش داده و با بهترین کیفیت در اسرع وقت دریافت نمایید.
سخن پایانی
کولرهای گازی، به ویژه به دلیل وجود کمپرسور و جریانهای الکتریکی بالا در زمان راهاندازی، نیازمند تأمین برقی پایدار و ایمن هستند. به همین دلیل، سهلانگاری در انتخاب کابل یا استفاده از سایز نامناسب میتواند منجر به افت ولتاژ شدید کولر گازی شود. این افت ولتاژ، فشار غیرقابل جبرانی به کمپرسور وارد کرده و عمر مفید آن را به شدت کاهش داده و راندمان خنککنندگی دستگاه را تضعیف میکند.
سوالات متداول
1. سایز کابل را بر چه اساسی باید انتخاب کرد؟
سایز کابل بر اساس آمپراژ (جریان مصرفی) دستگاه و طول مسیر کابلکشی تعیین میشود.
2. اگر کابل کولر گازی بیش از حد نازک باشد، چه اتفاقی میافتد؟
کابل داغ میشود، افت ولتاژ رخ میدهد و خطر آتشسوزی و خرابی کمپرسور افزایش مییابد.
3. چرا باید از کابل سهرشتهای (دارای ارت) استفاده کنیم؟
استفاده از سیم ارت برای ایمنی کاربر و محافظت از دستگاه در برابر برقگرفتگی و نوسانات ضروری است.